370’inci deniz kaplumbağası uydu takip cihazı takılarak taburcu edildi

ÖMER KUNDAKÇI – GÜRCAN KUNDAKÇI

Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) kurulduğu 2008’den bu yana sürat motoru çarpması, pervane yaralanması, olta yutması, misina dolanması ve ağlara takılma gibi nedenlerden dolayı çeşitli sebeplerden yaralı getirilen 370 deniz kaplumbağasını tedavilerinin ardından doğal yaşam alanlarına kavuşturdu.

İzmir’den yaralı getirilerek tedavisi tamamlanan ‘Alpay’ isimli deniz kaplumbağasının denize kavuştuğu esnada duygulu anlar yaşandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nün destekleriyle çalışmaların yürütüldüğü Ortaca Dalyan’daki Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi’nde Yaklaşık 2 yıl önce tekne çarpması pervane kesiği sonucu yaralanan biri yeşil deniz kaplumbağası olmak üzere 4 kaplumbağanın tedavileri tamamlandı.

DEKAMER görevlileri tarafından plaja getirilen uydu takip cihazı takılan yeşil deniz kaplumbağası ‘Sofya Lindos’ ile ‘Alpay’’, ‘Rafael’ ve ‘Xena’isimleri verilen carett caretta cinsi deniz kaplumbağaları vatandaşların katılımıyla denize salındı.

DEKAMER Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Yakup Kaska, AA muhabirine, deniz kaplumbağalarının yuvalarını, yavrularını çok iyi koruduklarını, yaralı kaplumbağa buldukları zaman ne yapacaklarını ya da yaralanmaların sebebinin ne olduğunu bilmediklerini ancak deniz kaplumbağalarının tedavilerinin yapılması konusunda Türkiye’nin bir eksikliğinin olduğunu bildiklerini söyledi.

Yakup Kaska, “DEKAMER 2008 yılında o dönemki Çevre ve Orman Bakanlığı’nın ilgili birimlerinin desteğiyle, Dalyan Belediyesi ile Pamukkale Üniversitesi tarafından oluşturuldu. Bu merkezde bugüne kadar 370 yaralı deniz kaplumbağası tedavi edilerek doğal ortamına gönderildi” dedi.

-“BİR YARALI KAPLUMBAĞAYI KURTARMAK BİN YAVRUYA 25 YIL BAKMAKLA EŞDEĞER”

Yaralı deniz kaplumbağasının sağlığına kavuşturulmasının önemine dikkat çeken Kaska, “Bin tane yavruyu denize gönderdiğimizde 25 yaşına gelebilen bin yavruda 1 tanesinin olduğunu bildiğimiz için bir yaralı kaplumbağanın doğaya tekrar gönderilmesi demek adeta bin yavruya 25 yıl boyunca bakmakla eşdeğer bir popülasyona katkı veriyor. Dolayısıyla biz kurulmuş olduğumuz 16 yıl döneminde 370 rakamına ulaştık. Merkezimiz sayesinde bu süreçte kaplumbağaların başlarına ne gibi problemler geldiğini, nasıl bir misinanın kaplumbağanın kolunu koparabildiğini, bir kaplumbağanın bir plastik poşet yemesi sonucu yaralanması, pervane kesiği ya da sürat motoru çarpması gibi karşılaşabildiğini, bir olta yutması sonucu kaplumbağanın nasıl ölebildiği gibi hususların hepsine şahit olmuş olduk” diye konuştu.

Kaska, “Merkezimizde bilgiler veriliyor ve bu kaplumbağaları görünce insanlar daha dikkatli oluyor. Bugünkü yaptığımız gibi yaralıları doğal ortamına gönderirken halkımızla birlikte bu faaliyetleri yaptığımız zaman insanlar tedavileri tamamlanan kaplumbağaların doğal ortamına gönderilmesine şahitlik ediyor ve yaralı buldukları zamanda bizleri bilgilendiriyor. Bugün Alpay isimli kaplumbağamızı bulan ekibin de buraya gelerek tekrar doğal ortamına gönderilmesi ve bunun kamuoyunda duyulması da bundan sonraki oluşabilecek hem yaralanmaların önüne geçecek hem de yaralı hayvanların bize ulaşımında daha hızlı bir ağ oluşumunun yolunu açmış olacaktır. Ben bu vesileyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’mıza, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’ne, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne deniz kaplumbağalarıyla ilgili çalışmalarımıza vermiş olduğu desteklerden dolayı teşekkür ederim” ifadelerini kullandı.

-“UYDU TAKİP CİHAZI TAKILDI”

Tedavinin kaplumbağayı takip süreciyle devam ettiğini anlatan Kaska, “İmkan buldukça deniz kaplumbağalarının doğal ortamına gönderdikten sonra ortama nasıl uyum sağladıklarını takip etmeye çalışıyoruz. Burada hem üç caretta caretta dediğimiz iri baş deniz kaplumbağasını doğal ortamına gönderiyoruz hem de cihaz taktığımız Sofia Lindos ismini verdiğimiz bir yeşil deniz kaplumbağasını doğal ortamına gönderdik. Bunlar nerelerde dolaşıyor, nerelerde kışlıyor ve doğal ortamına ne kadar uyum sağlıyor, rehabilitasyon sonucunda da ortama uyum sağladıklarını gösterebilmek adına çok önemli.”

-“ALPAY’I YARALI BULANLAR DENİZE KAVUŞTURDU”

Yaklaşık 11 ay önce İzmir’in Özdere mevkisinde sahilde Mehmet Şahin Alpay ve arkadaşları tarafından yaralı bulunarak DEKAMER görevlilerine teslim edilen ‘Alpay’ isimli caretta caretta da sağlığına kavuşarak doğal yaşamına bırakıldı.

-Mehmet Şahin Alpay, deniz kaplumbağasının denize kavuştuğu esnada duygulu anlar yaşadı.

Mehmet Şahin Alpay, “Kaplumbağamızı yaralı bir şekilde buraya gönderdik 11 Eylül’dü. Şu anda sağlıklı bir şekilde denize kavuşması bizim için çok büyük bir mutluluk. Ne güzel kaplumbağamıza ne güzel DEKAMER’e. emek verenlere teşekkür ediyoruz.”