MUĞLA (AA) – SABRİ KESEN – Sanat tarihçi ve turist rehberi yazar Rana Demiriz, romanlarında Türkiye’nin tarihi zenginliklerine yer veriyor.

Koç Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü mezunu olan, ilk romanını 14 yaşındayken kaleme alan Demiriz, 17 yaşına kadar yazdığı 4 romanla o dönem “Türkiye’nin en genç yazarı” olarak anıldı.

Profesyonel turist rehberliği de yapan 29 yaşındaki Demiriz, sanat tarihçi olarak Türkiye’de ve yurt dışında birçok eseri inceleme imkanı buldu.

Demiriz, birçok il ve ilçedeki okullarda “okuma alışkanlığı, kitap sevgisi ve yaratıcı yazarlık” konulu seminerler de veriyor.

Turistlere İstanbul’da Ayasofya Camisi ve Topkapı Sarayı gibi tarihi mekanları gezdiren, İspanya’daki Endülüs Emevi Devleti’nden kalma El Hamra Sarayı’na özel turlar düzenleyen Demiriz, tarihi yerlerden aldığı ilhamı romanlarına taşıyor.

Okurlarıyla imza günlerinde buluşan, söyleşilere katılan Demiriz, Muğla’nın Marmaris ilçesindeki evine gelen okuyucularına kitaplığını gezdiriyor.

– “Çok okunanlar listesinde olmak gururlandırıyor”

Tarihi mekanlara ve tarihte iz bırakmış kişilere romanlarında yer veren, Türkiye’nin tarihi zenginliğine vurgu yapan Rana Demiriz, AA muhabirine, kitaplarını okuyan gençlere milli bilinç aşılamayı amaçladığını söyledi.

Sanat tarihi ve tarih eğitimlerinin turist rehberliği mesleğini tutkuyla yapmasını sağladığını dile getiren Demiriz, gezdiği, gördüğü mekanların, yaşanmış gerçekliklerin verdiği ilhamla yazarlıkta başarılı olduğunu anlattı.

Tarihe, mesleğine ve sanata çok düşkün olduğunu ifade eden Demiriz, “Konularımı seçerken özellikle beni çok etkileyen tarihi yerleri okurlarıma anlatmayı tercih ettim. ‘Ayasofya’da Bir Gece’ adlı romanım 21. baskıya ulaştı ve 200 binin üzerindeki satış rakamını gördü. Genç kadın bir yazar olarak çok okunanlar listesinde olmak beni çok gururlandırıyor.” diye konuştu.

Demiriz, tarih kokan bir ülkede yaşamanın avantaj olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Kitaplarımı okuyan bu ülkenin evlatlarının tarihsel derinliği olan eserlere farklı bir hissiyatla, milli bir bilinçle bakabilmelerini amaçlıyorum. Bir okulumuzda kitabımı okuyup, gruplar halinde Ayasofya’nın çeşitli maketlerini yapmışlar ve her biri farklı şekilde yorumlamış. Bu bir yazar için ulaşılabilecek güzel bir nokta. ‘Endülüs’te Bir Hafta’ kitabımı okuduktan sonra El Hamra Sarayı’na giden okurlarım kitapla fotoğraf çekip, sosyal medyadan beni etiketliyor. Diyorlar ki ‘Sizin kitabınız ışığında biz de Endülüs’te bir hafta geçirdik’. Kitabı okuduktan sonra sarayı daha farklı bir bakış açısıyla gezmeleri, kitabı oraya kadar götürmeleri, kitabın kapağındaki resimle aynı kadrajı yakalayıp paylaşım yapmaları benim için çok büyük mutluluk kaynağı oluyor. Her yaştan okurlarımın, öğrencilerin, öğretmenlerin, velilerin, kitaplarımı rehber edinerek Ayasofya’ya, Topkapı Sarayı’na, El Hamra Sarayı’na kadar yanlarında götürmeleri beni çok onurlandırıyor.”

– “Tarihte iz bırakmış kadınların hikayelerini aktarıyorum”

Sürekli tarihi mekanlarla iç içe olduğuna dikkati çeken Demiriz, şunları kaydetti:

“Bu beni sürekli besliyor. Kitaplarım da tarihte gerçekten yaşamış fakat bizim biraz maalesef tarihin tozlu yapraklarına kurban verdiğimiz, tarihimize iz bırakmış kadınlar var. Onların hikayelerini anlatmaya çalışıyorum. Böyle güçlü kadınları ön planda tutuyorum. Saltukoğulları Beyliği’nin hükümdarlığını 12 yıl yapan Mama Hatun’u anlattım. Ordulara komutanlık yapan, savaşlara katılan bir kadın. Anadolu’da onun yaptırdığı çok kıymetli eserler de var. Bunlar üzerinden yeni romanımı şekillendirdim, ‘Rüzgara Fısıldayan Kadınlar’ ortaya çıktı.”

Turist rehberi yazar, eserlerinde Türkiye’nin tarihi zenginliklerine yer veriyor yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

Kara yoluyla ulaşımın olmaması nedeniyle Fethiye ile Göcek’ten hareket eden günübirlik tekneler ve özel yatlarla ulaşılabilen koyda, su altında, Kleopatra’nın yaptırdığı rivayet edilen hamamın kalıntıları yer alıyor.

“Hamam Koyu” olarak da adlandırılan, çam ağaçlarının denizle buluştuğu bölgeye gelen ziyaretçiler, berrak suda tarihi kalıntılar arasında yüzme imkanı buluyor.

Muğla Valisi İdris Akbıyık, AA muhabirine, kentin, yemyeşil çam ormanları, birbirinden eşsiz koyları, kumsalları, huzur veren doğal ve tarihi güzellikleriyle her yıl milyonlarca misafire ev sahipliği yaptığını söyledi.

Akbıyık, geçen yıl 2 havalimanı ve 9 deniz hudut kapısından giriş yapan 3,5 milyonu yabancı yaklaşık 10 milyon turistin Muğla’da ağırlandığını kaydetti.

Göcek ile Dalaman koylarının, mavi yolculuk rotalarından ve ticari yatların uğrak noktalarından olduğunu vurgulayan Akbıyık, “Antik dönemlerden Orta Çağ’a kadar yerleşimin olduğu Hamam Koyu’ndaki antik Kleopatra hamamı kalıntıları, bölgeye gelenlerin beğenisini topluyor. Bölgeyi ziyaret edenler, ömür boyu unutamayacakları, tarihle iç içe eşsiz bir deniz deneyimi yaşayabiliyor.” ifadelerini kullandı.

Akbıyık, yerli ve yabancı herkesi bu deneyimi yaşamaya davet etti.

Göcek’te 25 yıldır yat işletmeciliği yapan Ali Salgıncı da bölgede genellikle günübirlik ya da haftalık turlar düzenlendiğini söyledi.

Göcek’e gelen misafirleri Bedri Rahmi ile Sarsala koyları ve özellikle bu bölgeye götürdüklerini anlatan Salgıncı, “Özellikle gelen tüm insanların burayı ziyaret etmesini öneriyoruz. Burada ziyaretçiler tarih ve doğayı iç içe bulabiliyor ve onlara berrak suda yüzmelerini tavsiye ediyoruz.” dedi.

Salgıncı, koyda yüzen tatilcilerin şnorkelle suyun altındaki tarihi kalıntıları görme imkanı bulduğunu kaydetti.

Koyu ziyaret eden turistler ise Kleopatra havuzunda yüzdükten sonra kendilerini daha zinde hissettiklerini dile getirdi.

Kleopatra Koyu’nun ziyaretçileri tarih ve doğayı iç içe buluyor yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

23 Haziran Cuma günü seçkin isimlerin katılımıyla Trafo Bodrum Hakan Aykan Kültür ve Sanat Merkezi’nde açılış kokteyli gerçekleşirken ikinci gün Ramada Resort by Wyndham Bodrum’da 3 oturumla Cumhuriyet’in 100. yılında “Edebiyat ve Tarih” konuşuldu.

Gazeteci, Yapımcı, Yazar Fatih Türkmenoğlu’nun sunuculuğunu yaptığı, Gazeteci Yazar Büşra Sanay ve Oyuncu, Yönetmen, Yazar Tamer Levent’in moderatörlüğünü gerçekleştirdiği 2. gün oturumlarında Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras ile Livaneli Vakfı Genel Sekreteri Şule Bucak açılış konuşmalarını gerçekleştirdi. Edebiyat ve tarihin detaylı olarak ele alındığı ikinci güne; Yazar Zülfü Livaneli, Yazın Bilimci- Yazar Prof. Dr. Onur Bilge Kura, Oksijen Gazetesi Yazarı Prof. Ali Yaycıoğlu, PEN International Başkanı Yazar Burhan Sönmez, Alman Federal Meclisi Türkiye Danışmanı Türkolog Joseph Sattler, Akademisyen Burcu Karahan, Yazar Louis de Bernires, Yazar Latife Tekin ve PEN Türkiye Başkanı Gazeteci-Yazar Zeynep Oral konuşmacı olarak katılırken edebiyat ile tarihi ilişkilendirerek değerlendirmelerde bulundu.

Oturumlar öncesi gerçekleştirilen açılış konuşmalarında Livaneli Vakfı Genel Sekreteri Şule Bucak, edebiyatçının tarihi ve tarihi olayları kendi süzgecinden geçirdiğini ve edebiyatçıların tarihi gerçekleri bilmesinin gerekli olduğu düşüncesini savunurken gerçekleştirilen Akdeniz Edebiyat Günlerinin anlam ve önemine de değindi.

“Edebiyat ve tarih ayrılmaz bir bütündür”

Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras ise edebiyat ve tarihin birbirinden ayrılmaz iki disiplin olduğunu belirtirken Bodrum’a katkı sunmuş tarihi kişilikler ile sanatçı ve edebiyatçılara değindi. Başkan Aras şunları söyledi:

“Edebiyat ve Tarih. İki disiplin de birbirinden ayrılamaz durumda. Tarihi, tarihçiler kaleme alıyorlar ancak o tarihi olayları edebi bir dille yazıya dökerek estetik ve sanatla birleştirip insanların dikkatine sunan edebiyat. Kendi ülkemizde de bunun güzel örneklerini her zaman görüyoruz. Siyaset, tarih, edebiyat hepsi birbiriyle ilişkili şeyler. Bizler de siyasetçiler olarak aslında bu disiplinlerin hiç de dışında değiliz”

“Faaliyetlerimizin uluslararası olması önem taşıyor”

Başkan Aras, panelin açılış konuşmasında herkesi bu tür etkinliklere davet ederken sözlerine şöyle son verdi:

“Önümüzdeki senelerdeki çalışmalarımızda da daha kalabalık belki de çok daha büyük bir katılımla bu güzel ve anlamlı etkinliği hep birlikte idrak etmeye; halkımızı, Bodrum’u, Türkiye’yi davet ediyorum.”

Tarihi olaylarla ilgili olarak toplumlarda var olan düşünceler ve edebiyatın değerlendirildiği ilk oturumda Prof. Dr. Onur Bilge Kura; Herodot, Nazım Hikmet ve Zülfü Livaneli eserlerinden örnekler vererek eserleri tarihi açıdan değerlendirdi.

Türkolog Joseph Sattler ise Türkçeden yabancı dile özellikle Almancaya çevrilen tarihi süreçlerin anlatıldığı Türk edebiyatının seçkin eserlerinden söz ederken Prof. Ali Yaycıoğlu, tarihçinin edebiyatla nasıl ilgilendiği konusunda düşüncelerini örnekler de vererek dinleyicilerle paylaştı.

Yazar Burhan Sönmez, tarihçi ve edebiyatçının tarihi olayları okuma biçimi ve arasındaki farklardan bahsederken Nietzsche ve Mrquez’den de örnekler vererek değerlendirmeler yaptı. Tarihçi ve edebiyatçının tarihi olayları okuma tarzına değindi.

Tarih, edebiyat ve siyaset ilişkisi, tarihi edebiyat, isyan edebiyatı, anti Osmanlı metinleri, dil-tarih ve kültür ilişkisi gibi edebiyatın çok yönlü olarak irdelendiği ilk oturumun ardından panelin 2. oturumunda “İmparatorluktan Ulusal Devlete Geçiş ve Edebiyat” konusu konuşuldu.

Oyuncu, Yönetmen, Yazar Tamer Levent’in moderatörlüğünü yaptığı 2. oturuma Akademisyen Burcu Karahan, Yazar Louis de Bernires ve Sanatçı Zülfü Livaneli konuşmacı olarak katılırken konu ile ilgili fikirlerini dinleyicilerle paylaştı.

Yazar Tamer Levent, 2. oturumda John Dewey’in sanat kavramını tarifinden söz ederek başladığı açılış konuşmasında edebiyatın kökenini sanata bağladığı ve insanın kendini ifade etme isteği üzerine edebiyatın oluştuğu tespitinde bulundu. Edebiyatı anlatırken “Edebiyat, insanın kendini ifade etme biçiminin sanata dönüşmüş halidir.” şeklinde tarifte bulundu.

Akademisyen Burcu Karahan, “İmparatorluktan Ulusal Devlete Geçiş ve Edebiyat” konusunun çok içerikli olduğunu ifade ederken romanlardan ve romanlardaki kadın karakterlerin nasıl temsil edildiğinden söz etti.

Osmanlı ve Roma İmparatorluğundan bahsederek Batı medeniyetlerinin aslında yıkılmadığı, yeni bir boyuta ulaştığını savunan Yazar Louis de Bernires, dini metinlerden, hikâye anlatıcılığından ve lirik edebiyattan bahsetti.

Sanatçı Zülfü Livaneli ise imparatorluktan ulus devlet kimliğine geçiş döneminde toplulukların kendini ifade etme biçimlerinin farklı olduğundan bahsederken Yunanlılardan, Bulgarlardan, Anadolu halkından ve edebiyatta kullandıkları dillerden örnekler verdi. Milli Edebiyat kavramının önemine vurgu yapan Livaneli, doğu ve batı edebiyatının farklılıklarına da değindi. Livaneli, doğu ve batı edebiyatı ile ilgili Montesquieu, Karl Marx gibi ünlü filozoflardan; Ziya Gökalp, Namık Kemal gibi Türk edebiyatının unutulmazlarından örnekler vererek var oldukları döneme yansımalarından söz etti.

Programın 3. Oturumu ise Yazar Burhan Sönmez’in moderatörlüğünde gerçekleşirken Yazar Latife Tekin ve Gazeteci- Yazar Zeynep Oral’ın konuşmacı olarak katıldığı panelin son oturumunda Türkiye Cumhuriyeti İnkilapları ve Edebiyat masaya yatırıldı.

Gazeteci-Yazar Zeynep Oral, Cumhuriyet ile ilgili fikirlerini paylaşırken Cumhuriyetin her şeyden önce bir kültür inkılabı olduğundan ve Mustafa Kemal Atatürk ile silah arkadaşlarının Cumhuriyeti, çağdaşlık ve millilik prensipleri üzerine oturttuğundan söz etti. Mustafa Kemal Atatürk’ün sözlerinden de kullanarak Ulu Önder Atatürk’ün kültürü, bütün bir yaşam biçimi olarak ele aldığına değindi.

Yazar Latife Tekin ise, Cumhuriyeti modernleşme politikası olarak tanımlarken herkesin Cumhuriyet kazanımlarıyla büyüdüğünün altını çizdi.

Oturumların sonunda soru cevap bölümü gerçekleştirilirken katılımcıların inkılablar, Cumhuriyet ve eserler ile ilgili çeşitli sorularına cevap verildi. Aile fotoğraf çekiminin de gerçekleştiği panel sonunda, konuşmacılara Bodrum Sağlık Vakfı’nın özel öğrencilerinin çizimleriyle oluşan seramik eserler hediye edildi.

Bodrum’da edebiyat ve tarih konuşuldu yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

Marmaris Belediyesi ve Kent Konseyi Kadın Meclisi işbirliğiyle düzenlenen ’Marmaris’te Tarihi Gelişim İçinde Kadın’ konulu panelde yerel tarih araştırmacısı Fatma Gebeş Çimen izleyenleri tarihi bir yolculuğa çıkardı. Fatma Gebeş Çimen, Armutalan Kültür Merkezi’nde düzenlenen panelde hatıralar ve fotoğraflarla Marmaris’in unutulmaz kadınlarını anlattı. Marmaris’in yerel geçmişine dair 3 yıllık araştırmalarından oluşan Denizde Efelik Olmaz adlı kitabı da bulunan Fatma Gebeş Çimen, “İnsanlarımız Marmaris’i sadece bir turizm kenti olarak tanıyorlar. Aslında Marmaris bundan fazlası. Zengin bir geçmişi var” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: “Amacım gençlere geçmişlerini hatırlatmak. Çünkü gerçekten geçmişini bilmeyen geleceğini kuramaz. Bu panelimizde de Marmaris’te tarihi süreç içinde kadınlarımızın yaşam biçimlerini anlatmak istedim”

Marmaris Kent Konseyi Kadın Meclisi Başkanı Hatice Kekeva da panelde Marmaris’te yaşayan kadınların zorluklarla nasıl başa çıktıklarının anlatıldığını belirterek “Amacımız yaşadığımız toprakların kadın hikayelerini ve yaşamlarını öğrenmek, unutturmamak ve yeni nesillere ulaştırmaktı. Yerel tarih araştırmacısı Fatma Gebeş Çimen’e ve destekleri için Marmaris Belediyesi’ne teşekkür ederiz” ifadelerini kullandı.

Marmaris’te kadın konulu panel düzenlendi yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

Doğa, tarih, ve denizin iç içe olduğu Muğla’da Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın “Organik tarımın yaygınlaştırılması ve kontrolü projesi” çerçevesinde, Köyceğiz’in Çandır Mahallesi’nde “organik köy” projesi hayata geçiriliyor.

Mahallede üretim yapan 47 çiftçiyle başlatılan çalışmada zeytin, nar, narenciye ve değişik tarım ürünlerinde organik üretim yapılmasının yanı sıra bölge turizminin “tarih, turizm ve tarım” üçgeninde ekoturizmin yaygınlaştırılması da hedefleniyor.

Proje kapsamında yapılan çalışmaları yerinde görmek amacıyla, Muğla Valisi Mustafa Hakan Güvençer, MHP Muğla Milletvekili Mehmet Erdoğan, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi rektörü Prof. Dr. Mansur Harmandar, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Nazif Ekici, Köyceğiz Kaymakamı Gürkan Demirkale, Ortaca Kaymakamı Hüseyin Yılmaz, Dalaman Kaymakamı Yılmaz Şimşek, projeyi gerçekleştirenlerden işletmeci Yücel Okutur ve davetliler Çandır Mahallesi’nde incelemelerde bulundu.

Konuşmaların ardından, organik köyün kontrol ve sertifikasyon işlemlerini gerçekleştirecek yüklenici firma (ETKO) adına Mehmey Yüceekinci ile Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Nazif Ekici protokol imzaladı.

-Son derece önem taşıyan bir proje

Projenin herhangi bir organik tarım ya da ekolojik turizm projesinden birkaç farkı ve önemi olduğuna dikkat çeken Muğla Valisi Mustafa Hakan Güvençer “Bu belki Türkiye’de, Muğla’da ilk ve tek değil ama bulunduğu coğrafya ve entegre olabileceği diğer sektörler açısından son derece önem taşıyan bir proje. Bu proje mutlak suretle dört dörtlük başarıya ulaşmalı. Eğer bu proje dört dörtlük başarıya ulaşırsa Muğla’da hatta Türkiye’de bundan sonra çok daha büyük ivme kazanacak, önemli projeler zincirinin ilk örneği, adımı, kıvılcımı olacak. Hiç kuşkunuz olmasın ki projenin başarıyla sonuçlanabilmesi için başta kaymakamlığımız olmak üzere, valiliğimiz ve bağlı tüm kurumlarımızla bu projenin içerisinde bugüne kadar olduğundan çok daha fazla olacağız”.

-Organik üretim ve eko-turizme uygun

Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Nazif Ekici ise organik tarımın tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de giderek yaygınlaşmakta olduğunu belirtti. Türkiye’de toplam organik üretim alanında son 10 yılda yaklaşık yüzde 800 artış olduğunu ifade eden Ekici, “2014 verilerine göre ilimizde 840 üretici 102 bin 521 dekar alanda 65 farklı organik ürün üretmektedir. Buna bağlı olarak müdürlüğümüzde de organik tarım çalışmalarına hız verilmiştir. ‘Çandır Organik Köy’ projesi Bakanlığımızın ‘Organik tarımın yaygınlaştırılması ve kontrolü’  projesi içerisinde gerçekleştirdiğimiz 4 projeden biridir. Çandır Mahallesi’nin yılda 60 bin turisti misafir eden bölgede olması, doğa, turizm ve tarihi zenginliklerin bir arada bulunması nedeniyle organik üretim ve eko-turizme uygun bir yer” diye konuştu.

-Bölgenin marka değeri artacaktır

Deniz Temiz Derneği (TURMEPA) Başkanı ve turizm işletmecisi Yücel Okutur da organik tarımda üretilen ürünlerin hem yerinin marka değerini hem de kendi ürün değerini artırdığını söyledi.

Okutur, “Muğla, Avrupa ve Türkiye’nin organik tarım konusunda en güzel arazilerine, iklimine ve su ögesine sahip olan bir ilimiz. Bu ilimizin üç t formülü dediğimiz; tarih, turizm ve tarım olarak bu formüle hepimizin sahip çıkması gerekiyordu. Belkide  bu projeyle Çandır’la birlikte Muğla’da bir köyün tamamının organik tarıma dönüştürülmesi sağlanmış oldu. Organik tarım aynı zamanda üretilen ürünlerin değerinin ekonomik yönden de artması demektir. Ekonominin artması o bölgedeki insanların refah seviyesinin yükselmesidir. O nedenle organik tarıma çok önem vermemiz lazım. Avrupa, organik tarım olmayan ürünlerin dışında başka birşey almıyor. Demekki organik tarımla üretilen ürünler hem o yerin marka değerini, hem de kendi ürün değerini artırmaktadır. Onun için organik tarım bizim bölgemizde, Muğla bölgemizde inşallah pilot bölge olarak başalyan projenin her tarafa yaygınlaşacağına inanıyorum. Çünkü Muğla’yı organik tarım için en ideal ilimiz olarak görüyorum. Diğer taraftan bunun pazarlaması var. Pazarlaması olmadığı zaman hiç bir işe yaramaz. İkinci safha olan pazarlama çok önemli. Organik tarımla birlikte bunun pazarlamasını da düşündük. İnternet sitesini kuracağız ve internet üzerinden nereden talep gelirse paketleme yaparak göndereceğiz. Ayrıca bölgemizdeki ilçelerde de sadece organik ürünlerin satılacağı pazarlar kurulması için önemli destekler alıyoruz” dedi.

Alı Rıza Akkır

Tarih, Doğa, Deniz, Tarım = Ekoturizm… yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.