MUĞLA (AA) –  Muğla’nın Ortaca ilçesindeki İztuzu Sahili’nde, bu sezon nesli tükenme tehlikesi altındaki caretta carettaların oluşturduğu 781 yuvalama alanından çıkan yaklaşık 44 bin yavru mavi sularla buluştu.

İztuzu Sahili’nde mayıs ve haziranda başlayan döngü sonrası yumurtadan çıkan yavru ceratta carettalar denize ulaştı.

Avrupa’nın en iyi caretta caretta koruma ve yuvalama alanlarından biri olan İztuzu Plajı yakınında yer alan Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) yetkilileri, 2008’den bu yana sahilde koruma çalışması yapıyor, yaralı bulunan deniz kaplumbağalarının da tedavisini yürütüyor.

Hastane ortamının sağlandığı merkezde kaplumbağalar, özenle tedavi ediliyor.

DEKAMER görevlilerince İztuzu’nda caretta carettalar için çeşitli önlemler alınıyor. Yumurtlama ve yavru çıkışlarının yaşandığı dönemde sahilde gece boyu tutulan nöbetle koruma çalışması yürütülüyor.

– “İztuzu Kumsalı’nda tespit edilmiş en yüksek yuva sayısına ulaştık”

DEKAMER Müdürü Prof. Dr. Yakup Kaska, AA muhabirine, bu yıl İztuzu’nda yavru çıkışında büyük artış gerçekleştiğini söyledi.

Bu yıl ilk yuvanın 22 Nisan’da oluştuğunu belirten Kaska, “Bu da aslında yuvalamanın her yıl bir hafta önce başlamasının en önemli işaretiydi ve bu sezon gerçekten çok verimliydi. Şu ana kadar 781 yuva ile İztuzu Kumsalı’nda tespit edilmiş en yüksek yuva sayısına ulaştık. Bu yuvalardan çıkan yaklaşık 44 bin yavru carettayı denizle buluşturduk. Denize ulaşan yavru sayısı bakımından da rekor bir sayıya ulaştık.” dedi.

Kaska, İztuzu Sahili’nde “koruma kullanma dengesi” kapsamında yapılan çalışmalarla kumsaldaki caretta carettaların çiftleşme ve yuvalama alanlarında önemli seviyede artış yaşandığını dile getirdi.

– “Küresel ısınma yavruların cinsiyetlerini etkiledi”

Küresel ısınmanın yuvalarda ve carettalar üzerindeki etkilerini de takip ettiklerini anlatan Kaska, şöyle konuştu:

“Bu yıl Akdeniz’in son 30 yıl içerisindeki en yüksek sıcaklığa erişmesinden dolayı yüzde 90 civarında yavrularımız dişi çıktı. Yuvalara yerleştirdiğimiz sıcaklık aletleri ile yaptığımız tespitte çoğu yuvanın 32 derecenin üzerine çıkması sonucu embriyo ölümlerimiz de çok arttı. Yuvanın içerisindeki yavruların gelişimleri de aşırı sıcaktan dolayı durmuş oldu. Bu nedenle küresel ısınmanın etkisi ile deniz kaplumbağalarının korunması, sezonun hangi döneminde nasıl etkilediği ve cinsiyetleri nasıl değiştirdiği gibi çalışmaları da bu şekilde devam ettiriyoruz.”

Yakup Kaska, şu ana kadar 360 civarında deniz kaplumbağasını tedavi ederek doğaya gönderdiklerini, 13 kaplumbağanın ise merkezde tedavisinin devam ettiğini sözlerine ekledi.

İztuzu Sahili’nde bu yıl yaklaşık 44 bin caretta caretta mavi sularla buluştu yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

Muğla’nın Ortaca ilçesindeki Deniz Kaplumbağaları Araştırma Koruma ve Rehabilitasyon Merkezinde (DEKAMER) nesli tükenme tehlikesi altında olan caretta carettaların güvenli şekilde yumurtlamaları ve yaralı olanların tedavisi yapılıyor.

Caretta carettaların önemli üreme merkezleri arasında yer alan İztuzu Plajı’nda ise yuvaların sıcaklık değerleri ile sıcaklığın yavruların cinsiyeti üzerindeki etkilerini araştıran bilim insanları, deniz kaplumbağalarının daha kaliteli yaşam sürmesi için çalışmalarına devam ediyor.

Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi de olan DEKAMER Müdürü Prof. Dr. Yakup Kaska, AA muhabirine yaptığı açıklamada, deniz kaplumbağalarına dönük koruma çalışmalarının hem uzun vadeli hem uzun projeksiyonlu yapıldığını söyledi.

Nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarının yaşam koşullarını iyileştirmek için çaba gösterdiklerini belirten Kaska, “Küresel ısınma bütün canlıları etkiliyor ama deniz kaplumbağaları bunlardan en fazla etkilenen türlerden biri. Çünkü beslenme, yuvalama ve kışlama alanlarının hepsi değişiyor.” dedi.

Kaska, eskiden bu bölgelerde yuvalar varken şimdi Ege Sahilleri, İtalya, İspanya, Adriyatik’te yuvalar çıkmaya başladığını, bunların hepsinin kaplumbağaların küresel ısınmaya karşı göstermiş oldukları uyumun bir ipucu olabileceğini kaydetti.

Dönemsel koşullara göre önümüzdeki yıllarda bu bölgelerde daha fazla yuva görülebileceğini anlatan Kaska, “Kaplumbağaların sıcaktan en çok etkilenmeleri ise yuvadan başlıyor. Çünkü yuvanın içinde sıcaklık çok yüksek olursa yavruların hepsi dişi çıkıyor. Küresel ısınmanın tehdidi altında belki de yuvaların hepsi dişi çıkarsa biz erkek birey olmamaktan dolayı kaplumbağaları kaybedebiliriz. Biz şuan yaptığımız çalışmalarla bunu takip ediyor, yuvaları kontrol altında tutuyoruz.” diye konuştu.

Yakup Kaska, kaplumbağaların dinozorlar gibi yok olmadan yaşamaya devam edebilmesi için ellerinden gelen çabayı gösterdiklerini dile getirdi.

– “Tuba litarütüre girdi, 4 kaplumbağa sinyal vermeye devam ediyor”

Öte yandan Muğla’da 2019’da yaralı bulunan, tedavisinin ardından mavi sulara bırakılan ve 4 yılda 24 bin 912 kilometre yol kateden deniz kaplumbağası Tuba’dan, takip donanımının pili bittiği için 4 aydır sinyal alınamıyor.

Yakup Kaska, Tuba’nın Malta kıyılarından Türkiye’ye yöneldiğini ve mayısta Dalyan’da yuva yapmasını beklediklerini söyledi.

Akdeniz’deki deniz kaplumbağalarının korunması için ortak çalışma yürüttüklerini anlatan Kaska, şöyle konuştu:

“Şua na kadar 60 kaplumbağayı Akdeniz’de takip ettik. Bunları ortalama 1 yıl kadar izleyebiliyorduk. Ancak ‘Tuba’ gerek Akdeniz gerekse dünyada literatüre geçti. 4 yıl boyunca pilini çok ekonomik kullandı ve bize sürekli sinyal gönderdi. Tuba 4 yıl boyunca nerelerde göç ettiğini bize bildirdi ve aynı zamanda kaplumbağalar her yıl yuva yapmıyor bu bilgiyi de bize gönderdi. Tuba’nın bu sene Dalyan kumsalına gelerek yuva yapmasını bekliyoruz. Eğer bu kaplumbağamızı yuva yaparken tekrar Dalyan kumsalında görürsek buna ikinci bir cihaz takarak ikinci dönemi izleyeceğiz. Bu kaplumbağa tekrar dünya literatürüne geçerek 6-7 yıllık bir hayat döngüsünde Akdeniz’de nerelerde dolaşıyor bunu öğreneceğiz. Yaptığımız bilimsel çalışmalar bunun gibi bilinmeyenleri ortaya çıkararak koruma çalışmalarında neler yapmamız gerektiği hakkında yol gösteriyor.”

Kaska, şuan 4 kaplumbağadan sinyal aldıklarını belirterek, elde ettikleri veriler kapsamında çalışma yaptıklarını ifade etti.

Kaplumbağaların yuvalama dönemleri arasında 15 gün geçtiğine işaret eden Kaska, “Bu süreçte iyor. kaplumbağa kumsalı nasıl buluyor onu araştırıyoruz. Bu kapbsamda dünlada ilk diyebileceğimiz çalışmaları gerçekleştiriyoruz.” diye konuştu.

Yakup Kaska, Dalyan’daki İztuzu Kumsalında da şu ana kadar yüzün üzerinde yuva olduğunu söyledi.

Küresel ısınma, carettaların beslenme ve yuvalama alanlarını da değiştirdi yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.

Sezonun ilk Caretta yuvası koruma altına alındı yazısı ilk önce Dalaman Gazetesi üzerinde ortaya çıktı.